يهوديت‌)) ناميده‌اند. كتاب حزقيال (در 48 باب‌) بخشي از هر دو شريعت يهودي و مسيحي‌ است‌. اين كتاب كم‌تر تحريف شده و به نظر مي‌رسد به همان صورتي كه خود حزقيال عرضه‌ كرده‌، به دست ما رسيده است‌. متن عبري شايد به خاطر فقدان بازبيني‌هاي بينابيني‌، بسيار مغلوط و پراشتباه است‌.

حجي‌

حجي‌، در سنين پيري‌، در حوالي 520 تا 516 در اورشليم پرآوازه گشت‌؛ در 520 لزوم تجديد بناي هيكل را تأكيد كرد، و در 516 در مراسم وقف آن شركت جست (در ايام سلطنت داريوش‌ اول‌). كتاب حجي (در دو فصل‌) بخشي از هر دو شريعت يهودي و مسيحي است‌.

زكريا

زكريا بن برخيا بن عدُّو در حدود 520 در اورشليم برآمد و در 520 نبوت آغاز كرد. او لحن‌ اخلاقي نيرومندي دارد و ظهور مسيح موعودي را مژده مي‌دهد. كتاب زكريا (در 14 فصل‌) بخشي از هر دو شريعت يهودي و مسيحي است‌، و اواخر آن (فصول 9 تا 14) مسلماً نتيجهٴ ملحقات بعدي است (احتمال دارد اين اضافات به آغاز سدهٴ دوم ق م متعلق باشد).

ج‌. نجوم بابلي‌

نجوم (يا به سخني درست‌تر، تنجيم‌) بابلي بي‌نهايت قديمي است و به احتمال بسيار زياد سرچشمهٴ نجوم اروپايي بوده‌. اشارات مكرر به معارف ((كلداني‌)) در آثار تنجيم اروپايي‌، حتي‌ امروزه‌، گواه منشأ بابلي آن است‌. هفت روز هفته‌، دوازده جفت ساعت شبانه‌روز، و تقسيمات‌ شصت شصتي زوايا مدارك گوياي ديگري است‌. پيش از آغاز هزارهٴ سوم‌، بابليان تشريق و تغريب‌1 سيارهٴ زهره را ثبت كرده بودند.2 هم‌چنين قطعاتي از متن قديمي ديگري در دست است‌ كه نشان مي‌دهد آنان سعي كرده اند موضع ستارگان را تعيين كنند. با اين حال‌، اين رصدها بسيار سطحي و خام صورت گرفته بود. از اين رو نجوم قديم بابلي بسيار ابتدايي بود، و تا سدهٴ ششم‌


1 .تشريق در اصطلاح هيئت قديم‌، اولين طلوع مجدد ساليانهٴ يك ستاره است در مشرق‌، درست پيش از طلوع آفتاب پس از دوره‌اي كه ستاره‌، به سبب‌ نزديكي به خورشيد، ناپديد بوده است‌. در مقابل آن‌، تغريب است كه اولين طلوع مغربي ستاره مي‌باشد. (دايرةالمعارف فارسي‌، ج 1، ص 643).
2 F. X. Kugler. اين رصدها را در كتابش به نام Sternkunde und Sterndienst in Babel ، 1907 - 1913، براي مقاصد گاه‌شناسي به كار برده است‌. نيز نك‌G. .
( G. V. Schiaparelli: "Venusbeobachtungen und Berechnungen der Babylonier(1906, Isis, VIII, 505